Thông tin về dược liệu Ba kích

By Developer July 29/07/2022
Thông tin về dược liệu Ba kích
29/07/2022

 

Thông tin chung:

Giới: Plantae

Bộ: Gentianales

Họ: Rubiaceae

Chi: Morinda

Loài: M. officinalis

Tên khoa học: Morinda officinalis

Tên tiếng Việt: Ba kích, ba kích thiên,  cây ruột gà, liên châu ba kích, ba kích nhục, chẩu phóng xì, thao tầy cáy, diệp liễu thảo, đan điền âm vũ…

 

Thông tin chi tiết:

1. Đặc điểm của ba kích

Ba kích là loài cây sống lâu năm, dạng thân leo, thường mọc thành từng bụi lớn, trên thân cây có nhiều lông mịn. Lá cây mọc đối xứng, có hình bầu dục hoặc hình mác, chiều dài lá khoảng 6 đến 14cm, rộng 2,5 đến 6cm. 

 

Rễ Cây Ba kích

 

Rễ Ba kích hình trụ tròn, đường kính từ 1 đến 3cm, vỏ bên ngoài cứng, sần sùi, màu vàng xám, bên trong có lõi màu hồng nhạt. Hoa của loài dược liệu này thường mọc thành chùm nhỏ, phân bổ ở đầu cành. Khi hoa mới nở có màu trắng sau đó dần chuyển sang màu vàng. Quả của cây Ba kích có hình cầu, trên bề mặt phủ lớp lông tơ, khi chín màu đỏ thẫm. 

 

Phân loại Ba kích 

Hiện nay trong tự nhiên có hai loại là Ba kích trắng và Ba kích tím. Mỗi loại lại có cách nhận biết khác nhau, cụ thể như sau: 

  • Ba kích tím: Phần củ sẽ có màu vàng sẫm ở phía vỏ bên ngoài, bên trong ruột màu tím. Khi ngâm rượu sẽ thấy rượu chuyển sang màu tím sẫm. 

  • Ba kích trắng: Phần củ có màu vàng nhạt ở vỏ ngoài, bên trong phần thịt màu trắng trong. Khi ngâm rượu sẽ thấy chuyển màu tím nhạt.

 

Phân bổ 

Loại dược liệu này có nguồn gốc xuất xứ từ Trung Quốc, sau đó du nhập về Việt Nam. Ba kích thường mọc dại ở vùng ven rừng, các bãi hoang ở những vùng trung du miền núi. Hiện nay, ở nước ta loài cây này được trồng nhiều ở các tỉnh phía Bắc như:  Bắc Giang, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Lạng Sơn,  Phú Thọ, Hà Tây, Hòa Bình.

 

2. Công dụng của Ba kích 

Từ xa xưa, Ba kích đã được xem là một loại thảo dược quý, có mặt trong nhiều bài thuốc chữa trị bệnh cũng như nâng cao sức khỏe. Mời các bạn cùng tìm hiểu những công dụng tuyệt vời của loài dược liệu này ngay dưới đây. 

 

Công dụng của dược liệu Ba kích trong đông y

Theo y học cổ truyền, Ba kích có vị cay ngọt, tính hơi ôn, quy kinh  Tỳ, Thận, Tâm, Can, mang đến những công dụng tốt cho sức khỏe như sau: 

Rễ Ba kích được sử dụng để chữa bệnh 

  • Ba kích có công dụng khử phong thấp, mạnh gân cốt, ôn thận trợ dương. 

  • Chữa đau mỏi lưng gối, dương ủy. 

  • Hỗ trợ điều trị các bệnh như xuất tinh sớm, liệt dương ở nam giới, giúp điều hòa kinh nguyệt ở phụ nữ. 

  • Giúp ổn định huyết áp, rất tốt cho những người cao huyết áp. 

  • Giúp mát gan, kích thích ăn ngon miệng, nâng cao chức năng của hệ tiêu hóa, hạn chế các bệnh đường ruột. 

  • Làm giảm các triệu chứng viêm nhiễm, lở loét, nấm ngứa. 

  • Trị chứng thủy thũng, chứng phong, bụng dưới đau lạnh, tiểu không tự chủ, thận hư, suy nhược thần kinh, mất ngủ kinh niên. 

  • Trị ho suyễn, tiêu chảy, hoa mắt chóng mặt, 

 

Tác dụng dược liệu Ba kích theo y học hiện đại

Theo các nghiên cứu y học, trong Ba kích có chứa nhiều hoạt chất tốt cho sức khỏe con người như: vitamin C (chỉ có ở rễ tươi), choline, anthraglycosid, carpaine, vitamin B1,  phytosterol, luteolin, đường và các acid hữu cơ. Do đó loại dược liệu này thường được bào chế để hỗ trợ điều trị bệnh như: 

Ba kích thường được bào chế để hỗ trợ điều trị bệnh

  • Giúp tiêu viêm, chống sưng phù, chống nhiễm khuẩn hiệu quả. 

  • Tăng sức đề kháng, nâng cao chức năng hệ miễn dịch cho cơ thể.

  • Hỗ trợ tăng cường chức năng sinh lý cho phát mạnh. 

  • Điều trị chứng đau lưng, đau vai, đau mỏi xương khớp.

  • Chữa bệnh tăng huyết áp.

  • Hỗ trợ ở người kém ăn, mất ngủ, cơ thể gầy gò ốm yếu. 

Một số lưu ý khi sử dụng dược liệu Ba kích 

Mặc dù Ba kích mang đến nhiều công dụng tốt cho sức khỏe, tuy nhiên để đảm bảo an toàn trong quá trình bạn cần lưu ý một số vấn đề dưới đây: 

Bỏ phần lõi của cây trước khi sử dụng

  • Lõi củ Ba kích chó chứa nhiều chất rubiadin có thể gây liệt dương, do đó cần loại bỏ phần lõi của cây trước khi sử dụng. 

  • Không nên dùng quá liều vì có thể gây nên hiện tượng buồn nôn, chóng mặt, mạch đập nhanh. Lưu ý không dùng quá 15g Ba kích/ngày và không sử dụng trong thời gian dài liên tục. 

  • Những đối tượng cần thận trọng khi dùng Ba kích: người bị bệnh về tim mạch, huyết áp thấp, đang có triệu chứng sốt, người bị đau dạ dày, táo bón, rối loạn tiêu hóa. 

  • Trẻ em dưới 6 tuổi, phụ nữ đang mang thai nếu chưa có chỉ định từ bác sĩ không nên dùng. 

  • Nên sử dụng nồi sứ hoặc nồi đất để sắc thuốc, hạn chế sắc bằng nồi kim loại thì sẽ làm giảm tác dụng của thảo dược. 

 

Ba kích - loài dược liệu quý với nhiều công dụng cho sức khỏe, tuy nhiên cũng cần cẩn trọng không nên lạm dụng quá nhiều sẽ phản tác dụng, thậm chí gây nên các tác dụng phụ không mong muốn. Hy vọng những thông tin hữu ích trên đã giải đáp được thắc mắc dành cho những người đang tìm hiểu và muốn sử dụng loại dược liệu này.